Soms is iets voorbij, maar reageert je systeem alsof het nog steeds gebeurt

Trauma gaat niet alleen over wat je hebt meegemaakt, maar ook over wat een ervaring in jou heeft achtergelaten.

Misschien weet je rationeel dat je veilig bent, terwijl je lichaam iets anders vertelt. Je bevriest tijdens een conflict, schiet snel in spanning, past je voortdurend aan of probeert alles onder controle te houden. Dat zijn vaak geen willekeurige reacties. Het zijn manieren waarop je lichaam en psyche ooit hebben geleerd je te beschermen.

Met een IFS-informed benadering kijken we daarom niet alleen naar wat er “misgaat”, maar vooral naar: Welk deel van jou probeert je hiermee te beschermen – en waarvoor?

trauma, Trauma en TRAUMA

Dit is geen officiële diagnostische indeling, maar een eenvoudige manier om verschillende vormen van trauma te begrijpen.

trauma

Soms laten ervaringen die van buitenaf misschien klein lijken toch diepe sporen achter.

Denk aan langdurig gepest worden, afwijzing, emotioneel niet gezien worden, veel kritiek of opgroeien in een omgeving waarin weinig ruimte was voor jouw gevoelens.

Je kunt daardoor bijvoorbeeld leren om jezelf aan te passen, niemand teleur te stellen of anderen niet te dichtbij te laten komen.

Trauma

Soms is er een duidelijk overweldigende gebeurtenis, zoals geweld, seksueel misbruik, bedreiging of een ernstig ongeluk.

Ook wanneer het gevaar voorbij is, kan je systeem blijven reageren alsof het opnieuw kan gebeuren.

Trauma is niet de gebeurtenis zelf, maar wat het met je deed.

Gabor Maté benadrukt daarnaast dat trauma niet alleen gaat over wat er gebeurde, maar vooral over wat er binnenin jou gebeurde als gevolg daarvan.

Misschien leerde je je gevoelens weg te drukken, voortdurend alert te zijn of anderen tevreden te houden.

Daarom kijken we niet alleen naar het verleden, maar ook naar wat er nu gebeurt in je gedachten, emoties, lichaam en gedrag.

Wat is IFS?

Internal Family Systems, oftewel IFS, gaat ervan uit dat we verschillende kanten of delen in onszelf hebben.

Een deel wil verbinding, terwijl een ander afstand houdt.
Een deel wil rust, terwijl een ander vindt dat je door moet gaan.

IFS ziet deze delen niet als iets wat weg moet. Ook gedrag waar je last van hebt, kan ooit zijn ontstaan om je te beschermen.

Een innerlijke criticus probeert misschien afwijzing te voorkomen.
Een perfectionistisch deel wil voorkomen dat je fouten maakt.
Een deel dat zich afsluit probeert te voorkomen dat je opnieuw gekwetst wordt.

De vraag is daarom niet alleen: “Hoe kom ik hiervan af?”
maar vooral: “Waarom is dit ooit nodig geworden?”

Wat maakt IFS bijzonder bij trauma?

Binnen IFS proberen we niet zomaar voorbij je beschermende delen te gaan. Als iets in jou zegt: “Hier wil ik niet naartoe” dan zien we dat niet als weerstand die moet worden overwonnen. We worden juist nieuwsgierig naar wat dat deel probeert te voorkomen. Je hoeft een traumatische ervaring daarom niet automatisch volledig opnieuw te vertellen of te beleven. We werken in het tempo dat jouw systeem aankan.

Ook lichamelijke signalen, spanning in je buik, druk op je borst, verstijven of niets meer voelen, kunnen aanwijzingen zijn dat een beschermend deel actief wordt. Daar hoeven we niet doorheen te breken. We kunnen er eerst naar luisteren.

Waar kan IFS-informed counselling bij helpen?

• sterke reacties op oude ervaringen;
• spanning, bevriezen of afsluiten;
• schaamte en een harde innerlijke criticus;
• perfectionisme, controle of pleasen;
• moeite met grenzen, vertrouwen of nabijheid;
• terugkerende patronen in relaties;
• ervaringen uit je jeugd die nog steeds doorwerken;
• het gevoel dat verschillende kanten in jezelf met elkaar in conflict zijn.

Je hoeft niet eerst te bepalen of wat jij hebt meegemaakt “erg genoeg” was om trauma te heten. We kunnen beginnen bij wat je nu merkt.

IFS-informed

Ik werk IFS-informed. Dat betekent dat ik ben opgeleid in de uitgangspunten en werkwijze van Internal Family Systems en deze integreer in mijn counselling en traumagerichte begeleiding.

Voor mij gaat IFS uiteindelijk om een andere manier van kijken naar jezelf.

Niet: “Waarom doe ik toch zo?”

maar: “Welk deel van mij heeft ooit geleerd dat dit nodig was?”

En: “Wat heeft dat deel nodig om niet meer zo hard te hoeven werken?”

Zo klein mogelijk risico op backlash en hertraumatisering

Bij traumawerk kan te snel naar pijnlijke herinneringen gaan ervoor zorgen dat je overspoeld raakt, dichtklapt of dat klachten tijdelijk sterker worden. IFS probeert dat risico te verkleinen door veiligheid, toestemming en tempo centraal te stellen. Als een deel van jou nog niet verder wil, hoeft dat ook niet.

Geen enkele vorm van traumawerk is volledig zonder risico en moeilijke gevoelens kunnen onderdeel zijn van verwerking. Maar het uitgangspunt is dat we niets forceren. Jouw systeem bepaalt het tempo.

Rustig beginnen

Je hoeft tijdens een eerste gesprek niet meteen over de moeilijkste dingen te vertellen. We kijken eerst naar waar je nu tegenaan loopt en of deze manier van werken bij je past.

Jij bepaalt waar we beginnen en hoe snel we gaan.